Invloed van cultuur op het succes van een project


Invloed van cultuur op het succes van een project

Een paar weken geleden heb ik een gastcollege gegeven over projectmanagement. Samen  met een docent en een tweede gastdocent  hebben wij  een minor Project Management van de opleiding  Mens & Organisatie verzorgd.

Ik had het verzoek gekregen om o.a. over internationale projecten te vertellen en wat de invloed van (land)cultuur is op projecten. In projecten werken steeds vaker verschillende nationaliteiten in een team en dan ontstaat een stukje dynamiek waar wij Hollanders niet altijd raad mee weten. In combinatie met een stukje theorie en voorbeelden uit mijn ervaring heb ik met veel plezier deze laatste gastcollege verzorgd.  Een paar hilights van de inhoud van het college:

Definitie van cultuur

De Engelse definitie vind ik het meest krachtig: Set of values, attitudes, beliefs, worldview and underlying assumptions shared by a group”
Om cultuur te typeren en te kenmerken heb ik veel gehad aan het  5D model van van Prof Geert Hofstede. Hij heeft een empirisch onderzoek uitgevoerd onder 116.000 mensen, in 20 talen en 50 landen. Dit is natuurlijk een mega groot onderzoek geweest en heeft de volgende conclusies opgeleverd om een cultuur te typeren:

  • De maatschappelijke ongelijkheid;
  • De verhouding individu en groep;
  • De rolverdeling tussen man en vrouw;
  • Het kunnen omgaan met onzekerheid, beheersen van agressie en uiten van emoties;

Het bekende 5D-model

Hieruit zijn vijf dimensies – vandaar de naam 5D-model  – ontstaan:

  1. Machtafstand:  Mate waarin minder machtige leden van instituties of organisaties in een land verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld is. Hoe hoger het getal, des te groter de (ongelijke) machtafstand.
  2. Individualisme: De onderlinge banden tussen individuen zijn los: iedereen wordt geacht uitsluitend te zorgen voor zichzelf en voor zijn naast familie. In een collectivistisch omgeving worden de individuen vanaf hun geboorte opgenomen in sterke hechte groepen, die levenslang bescherming bieden in ruil voor onvoorwaardelijk loyaliteit.
  3. Masculiniteit/feminiteit : Een masculien samenleving heeft duidelijk gescheiden sekse rollen: mannen worden geacht assertief te zijn en gericht op materieel succes. Vrouwen horen bescheiden en teder te zijn en mn. gericht op kwaliteit van het bestaan. In een feminiene samenleving overlappen de sekse rollen: zowel mannen als vrouwen worden geacht bescheiden en teder te zijn en gericht op kwaliteit van het bestaan.
  4. Onzekerheidsvermijding:  Onzekerheidsvermijding is mate waarin de leden van de cultuur zich bedreigd voelen door onzekere of onbekende situaties. Dit gevoel wordt oa uitgedrukt in nerveuze spanning en in een behoefte aan voorspelbaarheid: aan formele en informele regels.
  5. Lange- of kortetermijndenken: In deze later toegevoegde vijfde dimensie wordt (oosterse) volharding in de ontwikkeling en toepassing van innovaties gesteld tegenover (westerse) drang naar waarheid en onmiddellijk resultaat.

Het mooie aan dit model dat je daarmee kan anticiperen op culturele verschillen in projecten. In Nederland is de machtafstand laag en is er een groot gelijkheidsideaal: iemand mag wel de baas zijn, maar mag zich niets verbeelden. Je praat in Nederland eerder over medewerkers dan over ondergeschikten.  Herkenbaar?
Landen met Romaanse taal (Frans, Italiaanse, Spaans) hebben grotere machtsafstand  dan landen met Germaanse taal (Duits, nederlands, Engels, Scandinavisch). Zo ook met collectivitische culturen, zoals Japan, China, Korea. In bijvoorbeeld vergaderingen in China heb ik meegemaakt dat de afzonderlijk deelnemers weinig praten, laat staan vragen stellen. Waarom? Om zichzelf niet in het middelpunt te plaatsen. Het beste om hiermee om  te gaan is in de pauze 1-op-1 vragen te beantwoorden of feedback te vragen. Het laatste voorbeeld wat ik wil geven is de onzekerheidsmijding. In sommige culturen vinden mensen het prima, dat er maar weinig is geregeld: Engeland heeft geen wetboek van strafrecht maar in Duitsland zijn er zelfs regels voor het geval er niets geregeld is. Onzekerheidsmijding is goed te merken of er vele regels en procedures zijn. In Duitsland is het de cultuur om precies te doen wat is voorgeschreven, in Engeland andersom: dingen doen wat niet is voorgeschreven. Nederland zit daar weer tussen in: wij gedogen wat is voorgeschreven.

Mooi he cultuur? Tijdens het gastcollege was wel regelmatig de verwondering over de impact van cultuur, met als gevolg vele vragen en interactie. Boeiend!

Werken met cultuurverschillen - Geert Hofstede 

Wil je meer weten wat de waarden zijn van de vijf dimensie voor een bepaald land , zie de website van Geert Hofstede.

Het boek is zeker actueel als je regelmatig in het buitenland moet werken.

Bestel zijn boek ‘Werken met cultuurverschillen’ op Managementboek.nl

 

 

 

 

.

 

 

 

Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on FacebookShare on Google+

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

2 gedachten over “Invloed van cultuur op het succes van een project

  • Eric

    Een mooi voorbeeld van cultuur verschillen, en het er bewust gebruik van maken, heb ik ervaren in Korea tijdens commerciele onderhandelingen. Koreanen stelden zich hierachisch op en deden een ‘take-it-or-leave it’-voorstel die voor ons Nederlanders in principe onaanvaardbaar was. De Koreanen stonden vervolgens collectief op en verlieten de vergadering. De reactie van de nederlandse partij is er een van zoeken naar een compris, de koreanenen werden teruggeroepen en kregen deels hun zin doordat we ze tegemoet kwamen. In een technisch inhoudelijke meeting heb ik dezelfde tactiek gevolgd. Een oplossing voor een probleem werd door mij op dezelfde wijze gepresenteerd: oplosing uitgelegd welke ze eigenlijk niet wilde, vervolgens collectief opgestaan en de vergadering uitgelopen om koffie te halen. De Koreanen hebben nog voordat we bij de koffieautomaat waren het voorstel geaccepteerd……

  • Wim

    Mooie en voor mij ook bekende verhalen van mijn voormalige collega’s Ludo en Eric. Mooi zo’n blog mannen!

    Ook dichter bij huis speelt het cultuurverschil al een rol. Bij het inrichten van rollen in mijn multi-site projecten heb ik veel geleerd. Door goed te luisteren naar mijn teamleden heb ik, waar mogelijk, de taken en werkpakketten zó aangepast dat ze overeenkwamen met de talenten en cultuur van de teamleden. Ik herinner me een gesprek binnen een project dat ‘liep’ in Nederland, België, Duitsland en Frankrijk. Ik bezocht onze locatie in Frankrijk, waar de planning maar niet op orde leek te komen. Het zal je niet verbazen dat de planning in Duitsland tiptop in orde was… Ondertussen deden de Fransen prima werk, maar het afstemmen van hun werk op de rest van het project was door het uitblijven van de planning erg lastig. In een stevige discussie met de Franse teamleider gaf deze uiteindelijk ruimhartig toe dat ‘jullie Nederlanders beter zijn in het maken van een goede planning’. Samen (het bleef tussen ons) hebben we toen de planning op orde gemaakt en gehouden, iets waarvoor hij me nog steeds dankbaar is. Voor mij ook een voordeel: wat vaker in Frankrijk was ook wat vaker een prima lunch met wijn en daarna koffie in een barretje om de hoek. Da’s toch wat anders dan onze Nederlandse snelle lunch met kleffe ‘wattenbroodjes met kaas of ham’ en een bekertje melk…

    Cultuurverschillen kunnen heel mooi, vernieuwend en verrijkend zijn, als je je flexibel en respectvol opstelt en het beste maakt van wat eenieder in te brengen heeft. Vaak is dan 1 + 1 onverwachts toch 3 !