Sinterklaas en projectmanagers bestaan niet


Projecten – Het is vandaag 5 december. We weten dat zolang er projecten zijn, projecten soms ook falen. Dat is nu eenmaal inherent aan ieder eenmalig en onzeker avontuur. Je probeert dus de risico’s te beheersen. Maar nu, na meer dan 25 jaar van allerlei ideeën en inspanningen, is er nog steeds geen verbetering. Blijkbaar maken we met elkaar een grote denkfout. Ik denk nu te weten welke. Waar ik achter ben gekomen: “Net als Sinterklaas, bestaat de projectmanager helemaal niet.” Net zoals iemand af en toe in de rol kruipt van Sinterklaas, zo kruipt er ook af en toe iemand in de rol van projectmanager. Als je Sinterklaas echter serieus neemt, dan kom je onmiddellijk in een zwarte-pieten-spel terecht. Geldt dat ook voor projectmanagers?

Serieuze aangelegenheid

Doorgewinterde Sinterklazen zullen me nu onmiddellijk verwijten, dat ik het niet juist zie. Sinterklaas spelen is immers wel degelijk een serieuze aangelegenheid, waarbij vooral de voorgeschreven vorm, de procedures en de relikwieën een belangrijke rol spelen. En ongetwijfeld kunnen die Sinterklazen vertellen over tientallen succesvolle optredens. Natuurlijk hebben ze gelijk. Maar dat geldt alleen als hun publiek bestaat uit gelovigen. En wat ze ook niet moeten vergeten is, dat als het doel van Sinterklaas is dat kinderen braver worden van dreiging met de roe en meenemen naar Spanje, dat doel niet word bereikt. Iedere volwassene weet dat.
Zelf heb ik twee keer in mijn leven voor Sinterklaas gespeeld. De ene keer op een scholengemeenschap met vooral 12-16 jarigen en de andere keer voor studenten van de sociëteit waarvan ik lid was. Beide keren waren redelijk succesvol, doordat ik in het ene geval de leraar was van de 12-16 jarigen en in het andere geval medestudent. Ik kon ingaan op wat er werkelijk speelde, me verschuilend achter de onschendbaarheid van mijn mijter en mijn staf. Voor projectmanagers is het niet anders. Er zijn projectmanagers die een perfecte voorstelling kunnen geven, gebruik makend van de voorgeschreven vorm, procedures en relikwieën, zolang hun omgeving maar bestaat uit gelovigen. De ongelovigen in de omgeving weten echter, dat de projectmanager, die alleen leunt op de vorm, procedures en relikwieën, nooit het doel – brave kinderen – zal bereiken. Misschien wel, net als Sinterklaas, tijdens de voorstelling. Zodra hij echter zijn hielen heeft gelicht, doet iedereen gewoon wat hij altijd heeft gedaan, alleen nu voorzien van wat extra speelgoed.

Technocratische managers

Doorgewinterde managers laten zich natuurlijk niet gemakkelijk wegzetten als sprookjesfiguur. Vaak zijn zij technocraten. De belangrijkste tekortkoming van technocraten is dat ze denken, dat er objectieve waarheden zijn.
Technocratie is een organisatorisch systeem, waarbij beleidsmakers beslissen aan de hand van adviezen van deskundigen op deelterreinen. Het beleid wordt uitgetekend na uitgebreide technische, economische en sociale analyses en knopen worden doorgehakt op basis van de resultaten van deze analyses, en niet op basis van ideologie. Concrete voorbeelden van technocratische methoden zijn wetenschappelijke bedrijfsvoering en de business case. Wanneer deskundigen en specialisten op deelterreinen echter veel macht krijgen bij het bepalen van de discussie, kan dit ten koste gaan van de invloed van bedrijfsmedewerkers en klanten op de bedrijfsvoering en van de waarden waarop deze belangenafweging gebaseerd zou moeten zijn. Natuurlijk hebben de deskundigen gelijk, maar dat heeft idereen. (Zie ook ‘Ik ben pragmaticus en dus heb ik altijd gelijk’.) Omdat er echter geen objectieve waarheid bestaat, krijgen ze alleen gelijk van gelijkgestemden, van de gelovigen in dit sprookje.

Lees dit boeiende artikel verder op ZBC, waarin Wiebe Zijlstra gelukkig wel de ruimte laat om in Sinterklaas te blijven geloven. Fijne pakjesavond!